Moeder Gods van Kazan – ca. 1800 (Rusland)

Wie zich verdiept in de kunst van het iconenschilderen, stelt vroeg of laat de vraag: bestaat er eigenlijk een officiële canon voor iconenschilders? Is er een gezaghebbende regel die bepaalt hoe een icoon behoort te worden geschilderd? En geldt die alleen voor de orthodoxe kerken, of ook voor de katholieke en de oosters-orthodoxe kerken?

De icoon van de heilige Titus Brandsma in de Titus Brandsmakapel te Dokkum

Heilige apostel Petrus- Geert Hüsstege                           Heilige Apostel Petrus  Sinai  7e eeuw

De oosterse - byzantijnse icoon van Catharina van Alexandrië met het rad behoort tot de bekendste heiligenbeelden binnen de christelijke iconentraditie.

iconen: Geert Hüsstege-Johannes de Doper                                          Processieicoon - beide: St. Jans Basiliek- Laren

Een zeldzame en bijzonder aansprekende Russische icoon uit het begin van de negentiende eeuw met als centrale voorstelling de Moeder Gods Vuurziende (Ognevidnaya). Deze geliefde Mariavoorstelling dankt haar naam aan de diepe vuurrode tinten van haar gelaat, dat verwijzen naar het goddelijke licht (Heilige Geest), de hemelse liefde dat haar vervult en de vurige bescherming die Maria de gelovigen schenkt. Haar zachte, enigszins neergeslagen blik verleent de voorstelling een ingetogen schoonheid en een sterke spirituele aanwezigheid.

Ik sta stil in een hoek van het atelier en kijk naar de oude Russische monnik die zwijgend aan zijn werktafel zit. Het ochtendlicht valt door het raam op zijn handen in zijn ikonenatelier. Hij beweegt langzaam, bedachtzaam, alsof iedere handeling deel uitmaakt van een eeuwenoud ritueel. Voor hem ligt geen schilderij in wording, maar een ikoon. Of misschien moet ik zeggen: een toekomstige ikoon, want wat ik zie lijkt nog nauwelijks op het heilige beeld dat het ooit zal worden.

afbeelding 2e concilie van Nicea