DE ICOON VAN CATHARINA VAN ALEXANDRIE MET RAD - inspiratie, roeping en kloosterlijke nalatenschap van zuster Dorothea Herwegh o.Pream.

De oosterse - byzantijnse icoon van Catharina van Alexandrië met het rad behoort tot de bekendste heiligenbeelden binnen de christelijke iconentraditie.

Volgens de christelijke traditie leefde Catharina in de 4e eeuw in Alexandrië. Zij was een zeer geleerde jonge vrouw die haar christelijk geloof verdedigde tegenover heidense filosofen en de Romeinse keizer.
Omdat zij haar geloof niet wilde afzweren, werd zij veroordeeld om gemarteld te worden op een rad met scherpe punten. Volgens de overlevering werd het rad echter door goddelijke tussenkomst vernietigd. Uiteindelijk stierf zij door onthoofding.

Daarom wordt het Catharinawiel haar belangrijkste herkenningsteken. Deze staat symbool voor wijsheid, standvastigheid en geloof dat niet breekt onder druk. Het rad, haar martelwerktuig, wordt vaak afgebeeld als gebroken, als teken van haar geestelijke overwinning en haar blijvende betekenis binnen de kerkelijke traditie.

Deze icoon krijgt in persoonlijke context een extra laag betekenis. Een bijzondere lijst, ooit ontvangen van mijn Tante Tilly (zuster Dorothea), keerde na verloop van tijd terug naar klooster Sint Catharinadal, nadat zij door mij opnieuw werd ingevuld met een passende iconografie. Het leven van zuster Dorothea, die  gisteren werd begraven, heeft een diepe indruk achtergelaten en is mede bepalend geweest (deels ook via een omweg die ik daarvoor moest maken) voor een roeping als iconenschilder. Het huidige atelier Hüsstege kan in zekere zin worden gezien als een voortzetting van deze inspiratie, verweven  met een bredere inspiratie van een familie met kunstzinnige talenten.

Zo wordt de icoon van Catharina niet alleen een religieus beeld, de titelicoon van het klooster met een centrale plaats in de gemeenschap van de priorij, maar ook een persoonlijke en levende herinnering: een symbool van overgave, creativiteit en spirituele continuïteit binnen kloosterlijke en artistieke tradities.

GEDENKEN WIJ IN GENEGENHEID EN GEBED ZUSTER DOROTHEA – MATHILDA EULALIA HERWEGH
NORBERTINES VAN SINT-CATHARINADAL, TE OOSTERHOUT
te Breda geboren begon zij haar kloosterleven deed haar Professie en overleed in het Huis van haar Professie.
*17-08-1930
03-05-1954 intrede
17-11-1956 geloften
+10-06-2026
Het gezin van Petrus Herwegh en Maria de Beijn telde drie kinderen. Mijn moeder als oudste , haar broertje Theo en de jongste dochter was een vaderskindje, daarbij erfde zij ook zijn kunstzinnige aanleg en veelzijdigheid aan creatieve vaardigheden. Als jonge vrouw koos Tilly voor de verpleegsters opleiding in het St.-Ignatiusziekenhuis maar volgde eveneens cursussen aan de kunstacademie St. Joost in Breda. Toch was er een dieper besef geroepen te zijn voor het kloosterleven. Door de ontmoeting met Zr. Elisabeth Janssens, de latere Priorin van Sint-Catharinadal, vielen de stukjes van haar dromen als een puzzel in elkaar.

In het jaar dat Zr. Dorothea intrad, werd in 1954 door Proost Germaan Verheyen en Zr. Elisabeth het Kunstatelier van Sint-Catharinadal opgericht. Als jonge zuster kon zij met haar vele talenten en brede interesse een wezenlijke bijdrage leveren aan de opbouw en ontwikkeling van de werkzaamheden, waar iedere zuster direct of indirect bij betrokken was. Tegelijkertijd paste dit werk wonderwel bij de diakonale opdracht van de Norbertinessen gemeenschap. Zr. Dorothea zelf kreeg alle kansen om haar persoonlijke talenten te ontplooien: schilderen, stempels ontwerpen en uitsnijden, koperbeslag vervaardigen, papier verven, houtbewerking, graveren en emailleren en nog veel meer.
ledere kunstwerkje was al een hulde aan God en een bede van dank voor de schoonheid die in Hem de oorsprong vindt.

Zo is zij, gedurende haar meer dan 70 jarig kloosterleven als leidster van het Kunstatelier 60 jaar werkzaam geweest. In die lange jaren heeft zij voor het klooster een dierbare indrukwekkende kring van relaties opgebouwd, die vanuit zakelijke contacten veelal overgingen in vriendschap met alle zusters. Vele van deze connecties zijn tot op de dag van heden dankbaar bewaard gebleven. Voor haar grote inzet ten dienste van het cultuurbehoud in Nederland en daarbuiten, ontving zij in 1977de Zilveren Anjer uit handen van Prins Bernhard en bij gelegenheid van haar Gouden Professiejubileum in 2006, een gemeentelijke onderscheiding.

Als "hof-fotografe" legde Zr. Dorothea decennialang het alledaagse, het droeve én vreugdevolle gebeuren binnen het klooster
 als kostbare archiefstukken vast. Ook bij talloos velen zal zij als fotozuster in herinnering blijven! (Denk aan de  kloosteruitzending met Astrid Joosten.) Tot op hoge leeftijd bleef deze markante vrouw met haar vasthoudend karakter en wilskracht, warme belangstelling tonen voor het streven met zicht op de toekomst, maar ook voor allen met wie zij zich verbonden voelde. Wij zagen echter in het laatste jaar ook haar frêle kwetsbaarheid; hoe haar tred trager werd, haar stem zachter en hoe haar blik steeds vaker in de verte dwaalde.
De val op Drievuldigheidszondag, zette koers op weg naar het Hemelse Jeruzalem waar zij regelmatig over sprak en van droomde.
In haar eigen kamer, omringd door liefdevolle medezusters, met  bijzonder ondersteuning en zorg van priorin zuster Magdalena, voelde Zr. Dorothea zich op handen gedragen. Zo mocht zij haar arbeidzaam en gelovig leven leggen in de handen van God, haar Licht en Levensbron.

(Tekst gebaseerd op haar gebedsprentje)

Geert Hüsstege

https://nl.wikipedia.org/wiki/Dorothea_Herwegh